تراوشهای فکری

2.      دو جنبه معماآمیز ظهور پوزیتیویسم در نیمه اول قرن بیستم را بیان دارید (2 نمره)

3.      گزاره­های مشاهدتی چه گزاره­هایی هستند؟ چگونه و تحت چه شرایطی تصدیق می­شوند؟ و کاربرد آنها در علوم از منظر استقراء گرایان سطحی چیست؟ (3 نمره)

4.       از منظر استقراء گرایان تبیین و پیش بینی و کنترل چگونه انجام می گیرد؟ (3 نمره)

5.      صورت بندی اصل اصلاح شده استقراء (استقراء احتمالی) چگونه است؟ به دو اشکال وارد شده بر استقراء احتمالی اشاره کنید. (3 نمره)

6.      دو فرض مهم استقراء گرایان سطحی درباره مشاهدات را بیان کنید(2 نمره)

7.      استقراء گرایان چه تلقی ای از مشاهده دارند. به دو مورد اشاره کنید. نتایج معرفت شناختی این تلقی چیست؟ (3 نمره)

8.      آیا می توان گفت مشاهده گرانی که به یک منظره نگاه می کنند، یک چیز را می بینند، اما تفسیرشان از آن چیز متفاوت است؟ بحث کنید (2 نمره)

9.      آیا از این که دو مشاهده گر از یک منظره خاص دو ادراک متفاوت دارند می توان نتیجه گرفت که علتهای فیزیکی تصاویر منعکس شده بر شبکیه ما هیچ ارتباطی با آنچه می بینیم ندارند؟ نتیجه قابل دفاع چه می تواند باشد؟ (2 نمره)

10.  تفاوت بین این دو دیدگاه را بیان کنید: 1. مشاهدات گرانبار از نظریه هستند. 2. گزاره های مشاهدتی گرانبار از نظریه هستند (2 نمره).

11.  دقت یا عدم دقت و وضوح یا عدم وضوح یک گزاره مشاهدتی به چه چیزی بستگی دارد؟

12.  فلاسفه قدیم شکل گیری مفاهیم از طریق مشاهدات را چگونه توضیح می دادند؟ این توضیح با چه اشکالاتی روبروست؟ (2 نمره)

13.  چرا گزاره های مشاهدتی خطاپذیر هستند؟ خظاپذیر بودن گزاره های مشاهدتی چه مشکلی برای استقراء گرایان ایجاد می کند؟ (2 نمره)

14.   آیا از این که گزاره های مشاهدتی خطاپذیر هستند می توان این نتیجه را گرفت که گزاره های مشاهدتی نباید هیچ نقشی در علم داشته باشند؟ نتیجه قابل دفاع چیست؟ بحث کنید (2 نمره)

15.  با ذکر مثالی نشان دهید برخی از عواملی که عمدا آنها را حذف یا سهوا از آنها غفلت می کنیم، ممکن است در تبیین پدیده مورد نظر ما موثر باشند (2 نمره)

16.  دیدگاه استقراء گرایان سطحی و جدید را بر مبنای استقراء در مقام کشف و تبیین مقایسه کنید (2 نمره)

17.  آیا استقراء گرایان با تفکیک مقام کشف و داوری می توانند از نقدهایی که به آنها شده است رهایی یابند؟ (2 نمره)

18.  به عقیده پوزیتیویستها نظریه ها تحت چه شرایطی معنادار هستند؟ این دیدگاه با چه نقدی روبروست؟ (2 نمره)

19.  آیا نقدهای وارد بر استقراء گرایی این نظریه را ابطال کرده است؟ موضع ما در قبال استقراء گرایی چه می تواند باشد؟ (2نمره)

20.  دیدگاه ابطال گرایان را درباره چیستی علم توضیح دهید(2 نمره)

21.  دو شرط برای علمی بودن یک نظریه از منظر ابطال گرایان چیست؟(2 نمره)

22.  تفاوت کیفی یا عدم تقارن استقراء گرایی و ابطال گرایی را توضیح دهید(2 نمره)

23.  فرضیه ابطال پذیر چه فرضیه ای است(1 نمره)

24.  ابطال پذیر بودن یک فرضیه چگونه ناظر به واقع بودن آن را نشان می دهد(1 نمره)

25.  با اشاره به نظریه آدلر توضیح دهید چرا برخی از نظریه های به ظاهر علمی از منظر پوپر علمی نیستند(2 نمره)

26.  از منظر ابطال گرایان چه نظریه ای بهتر و پیشرفته تر است؟ چرا؟ با ذکر یک مثال پاسخ خود را توضیح دهید(3 نمره)

27.  مطابق دیدگاه ابطال گرایان علم چگونه پیشرفت می کند؟ (2 نمره)

28.  جایگاه تأیید و ابطال از منظر استقراء گرایان و ابطال گرایان و جمع بندی چالمرز را در این زمینه بیان کنید(3 نمره)

29.  تفاوت استقراء گرایان و ابطال گرایان را درباره نظریه پردازی بیان کنید(2 نمره)

30.  شرط لازم برای ابطال پذیر بودن یک نظریه چیست؟ با ذکر مثالی پاسخ خود را تشریح کنید(2 نمره)

31.  فرایند علم از منظر ابطال گرایان و چگونگی پیشرفت علم را در این چارچوب بیان کنید(3 نمره)

32.  آیا در ابطال گرایی می توان در فرایند ابطال نظریه ها به نظریه صادق دست پیدا کرد؟ چرا؟ (2 نمره)

33.  ابطال گرایان می گویند علم با مسئله آغاز می شود به این معنا که مشاهده خلاف انتظار، برای ما مسئله ای ایجاد می کند. ظاهرا در این جا هم فرایند علم ورزی با مشاهده آغاز می شود، همانند استقراء گرایان. پاسخ ابطال گرایان به این اشکال چیست؟

34.  آیا میزان ابطال پذیری یک نظریه منفرد را می توان سنجید؟ چرا؟ ابطال گرایان، ابطال پذیری دو نظریه را چگونه با هم مقایسه می کنند؟ توضیح دهید (3 نمره)

35.  اصلاحات موضعی را توضیح دهید. آیا هر اصلاح موضعی در علم شناسی پوپری غیر مجاز است؟ شرط جواز اصلاح موضعی در علم شناسی پوپری چیست؟ (2 نمره)

36.  نمونه ای تاریخی از یک اصلاح موضعی مطلوب و نامطلوب در عرصه علوم را بیان کنید (2 نمره)

37.  حدس متهورانه به چه معناست؟ آیا ارائه حدسهای متهورانه فی نفسه کمکی به پیشرفت علم می کند؟ با ذکر مثالی پاسخ خود را توضیح دهید. شرط مفید بودن یک حدس متهورانه برای علم چیست؟ (3 نمره)

38.  پیش بینی بدیع به چه معناست؟(1 نمره)

39.  آیا یک فرضه متهورانه یا یک پیش بینی بدیع همیشه متهور و بدیع می ماند؟ با ذکر مثالی توضیح دهید(2 نمره)

40.  آیا مشاهدات همسو با پیش بینی های یک نظریه احتمال صدق آن نظریه را افزایش می دهد؟ در چه صورتی آری؟ در چه صورت خیر؟ پاسخ خود را با ذکر مثالی توضیح دهید(3 نمره)

41.  مسبوقیت مشاهدات بر نظریه چگونه ابطال نظریه ها را خطاپذیر می کند؟ (2 نمره)

42.  آیا یک نظریه علمی را می توان به طور قطعی ابطال کرد؟ چرا؟ (2 نمره)

43.  تمایز ادراک حسی و گزاره مشاهدتی را بیان کنید؟ (2 نمره)

44.  گزاره های مبنایی چه گزاره هایی هستند؟ مبنای پذیرش آنها چیست؟ پذیرش آنها با چه نقدی روبروست؟(3 نمره)

45.  آیا گزاره های مشاهدتی را می توان به طور قطعی تصدیق یا تکذیب کرد؟ چرا؟(2 نمره)

46.  معنای این عبارت که «نظریه به تنهایی به بوته آزمون نمی رود» چیست؟ تبعات آن را در بحث ابطال گرایی بررسی کنید(3 نمره)

47.  توضیح دهید به لحاظ تاریخی چرا ابطال گرایی توضیح خوبی درباره چیستی علم و روش علمی ارائه نمی کند(2 نمره)

48.  به دو دلیلی که موجب طرح نگاه ساختاری به نظریه های علمی شد اشاره کنید(2 نمره)

49.  یک برنامه پژوهشی چه ساختاری دارد؟ درباره هر یک از اجزاء آن توضیح دهید(2 نمره)

50.  راهنمون سلبی و ایجابی در برنامه پژوهشی لاکاتوش چه نقشی دارند؟(2 نمره)

51.  در چه شرایطی یک برنامه پژوهشی پیشروست؟(2 نمره)

52.  آیا شروطی وجود دارد که بر اساس آن بتوان تصمیم گرفت یک برنامه پژوهشی از برنامه رقیب خود بهتر است؟ توضیح دهید(2 نمره)

53.  تصویر کوهن از شیوه پیشرفت یک علم را به اختصار توضیح دهید (2 نمره)

54.  دانشمندان در دوره علم عادی به چه کاری مشغول هستند؟(2 نمره)

55.  پارادایم چیست؟ و دانشمندان چگونه با آن آشنا می­شوند؟(3 نمره)

56.  تحت چه شرایطی پارادایم موجود دچار بحران می شود(1 نمره)

57.  به چه دلیل نمی توان پارادایمی را بر پارادایمی دیگر ترجیح داد؟ به دو دلیل اشاره کنید(2 نمره)

58.  انقلاب علمی چیست؟(2 نمره)

59.  فایرابند به چه دلایلی معتقد است که علم مطابق با قواعد ثابت و جهانشمول استمرار نمی­یابد؟ به دو دلیل اشاره کنید(2 نمره)

60.  به عقیده فایرابند تفاوت دانشمند معقول و بوالهوس در چیست؟(2 نمره)

61.  آیا قیاس ناپذیری نظریه های رقیب در اندیشه فایرابند به معنای آن است که دو نظریه را به هیچ طریقی نمی­توان با هم مقایسه کرد؟ توضیح دهید(2 نمره)

62.  دلایل فایرابند بر این که علم (برای مثال فیزیک) برتری­ای بر سایر معارف (برای مثال سحر) ندارد چیست؟ به دو مورد اشاره  کنید(2 نمره)  

پرسشهایی در ارتباط با سه جلسه آخر کلاس فلسفه علم

1.      چهار جریان عمده در فلسفه علوم اجتماعی را نام برید(1 نمره)

2.      هدف پوزیتیویستها از مطالعه پدیده­های انسانی و اجتماعی چیست؟(1 نمره)

3.      به دو اصل روش شناسی پوزیتیویسیم در عرصه علوم اجتماعی اشاره کنید(2 نمره)

4.      دیدگاه پوزیتیویست­ها درباره اخلاق چه بود؟ آیا مفاهیم و گزاره­های اخلاقی را علمی می­دانستند؟ این دیدگاه بر چه مبنایی استوار بود؟(2 نمره)

5.      آیا یک دانشمند پوزیتیویست از آن جهت که دانشمند است می­تواند درباره ضرورت کاهش نرخ خودکشی، تورم یا بیکاری و ... اظهار نظر کند؟ چرا؟(2 نمره)

6.      به عقیده پوزیتیویستها، علوم انسانی و اجتماعی اگر بخواهند همچون فیزیک شأنیت علمی پیدا کنند، چه باید انجام دهند؟(2 نمره)

7.      پوزیتیویستها چه تلقی­ای از انسان داشته و چگونه رفتار او را تبیین می­کنند؟(2 نمره)

8.      هنجار فردی یا اجتماعی در نگاه پوزیتیویست­ها به چه معناست؟(1 نمره)

9.      تفسیری­ها چه تلقی­ای از انسان دارند و هدف از علوم انسانی را چه می­دانند؟(2 نمره)

10.  تفسیری­ها چه روش­هایی را برای فهم معنای رفتار انسان­ به کار می­گیرند؟(2 نمره)

11.  ارزش­ها در رویکرد تفسیری در علوم انسانی و اجتماعی چه جایگاهی دارند؟(2 نمره)

12.  نقد نظریه انتقادی به دو جریان پوزیتیویستی و هرمنوتیکی چیست؟(1 نمره)

13.  دیدگاه نظریه انتقادی را با اشاره به دو جریان مارکسیستی و فمینیستی به اختصار توضیح دهید(2 نمره)

14.  اقتصاد پوزیتیویستی چگونه در ایران شکل گرفت؟(2 نمره)

15.  چرا با وجود آنکه مسئولان ارشد نظام از ابتدای انقلاب تا کنون از ضرورت غلبه بر سلطه علوم انسانی و اجتماعی پوزیتیویستی یاد کرده و در این زمینه اقدامات بسیاری انجام داده­اند، باز هم علوم انسانی و اجتماعی پوزیتیویستی در ایران مسلط است؟(3 نمره)

16.  برای غلبه بر سلطه علوم انسانی پوزیتیویستی در ایران چه باید کرد؟(2 نمره)

17.  جریان­های رقیب علوم انسانی پوزیتیویستی در عصر حاضر را برشمرده و توضیح مختصری درباره هر یک از آنها ارائه کنید.(3 نمره)

18.  گرایش­های مختلف در علم اسلامی را به اختصار توضیح دهید(4 نمره)