ضرورت نگارش کتابی جدید در ارتباط با حضرت خدیجه (س)

با مروری بر کتب منتشر‌شده در پایگاه کتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران [[i]] می‌‌توان گفت که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی کتاب‌‌ مستقلی دربارة حضرت خدیجه نگاشته نشده است. پس از انقلاب نیز علی‌‌رغم تأکید‌‌های امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری و دیگر مراجع، علما و مصلحان اجتماعی نسبت به جایگاه شایستة زن در عرصة اجتماع، انتظار می‌‌رفت که توجه به حضرت خدیجه (س) در عرصة کتاب افزایش یابد. با وجود این، طبق برآورد اولیه از پایگاه کتابخانة ملی، اولین کتاب فارسی با عنوان مستقل حضرت خدیجه در سال 1373 در 28 صفحه منتشر شده است. تا پایان سال 1379 تعداد کتاب‌‌های فارسی منتشرشده دربارة حضرت خدیجه به 5 ‌می‌‌رسد. اما از سال 1380-1389 بیش از 30 کتاب و از سال 1390-1399 بیش از 80 کتاب دربارة حضرت خدیجه تألیف یا بازنشر شده است و این به‌خوبی نشان می‌‌دهد که توجه به شخصیت حضرت خدیجه دهه به دهه در حال افزایش است. در سال‌‌های اخیر همچنین همایش‌‌‌‌های علمی متعددی در ارتباط با شخصیت حضرت خدیجه در شهرهای مختلف، مانند تهران، قم، بندرعباس و بجنورد برگزار، و مقالات علمی بسیاری در آن ارائه شد که برخی از این مقالات در قالب مجموعه مقالات همایش منتشر گردیده است [[ii]].

با وجود این، می‌‌توان گفت این آثار چندان نتوانسته شخصیت حضرت خدیجه را به مثابة الگوی زن مسلمان، متعهد و فعال در عرصة اجتماعی و اقتصادی، برای طیف گسترده‌‌ای از افراد جامعه به نمایش گذارد و برای معرفی بهتر حضرت خدیجه به جامعه باید از ابزارهای کارآمدتری همچون زبان هنر بهره جست. در این میان به نظر می‌‌رسد اگر با رعایت ملاحظات فرهنگی و دینی، از تمامی ظرفیت‌‌های هنر هفتم (سینما) برای معرفی حضرت خدیجه (س) بهره گرفته شود، شاهد بالاترین سطح تأثیرگذاری در میان تودة مردم خواهیم بود و امید است در سال‌‌های آینده شاهد ساخت سریالی در ارتباط با زندگی حضرت خدیجه باشیم. اما تا آن زمان شایسته است از دیگر هنرها، از جمله موسیقی، نقاشی و نویسندگی برای معرفی بهتر حضرت خدیجه بهره گرفته شود.

در میان حدود 150 کتابی که به زبان فارسی دربارة حضرت خدیجه نوشته یا ترجمه شده است، تعداد انگشت‌شماری از آن‌ها سعی داشته‌‌اند به قلمی روان و در قالبی داستانی زندگی حضرت خدیجه را برای عموم خوانندگان به تصویر کشند. اما نگاهی به نوبت چاپ و مجموع شمارگان این کتاب‌‌ها نشان می‌‌دهد، قلم، سبک و محتوای این کتاب‌‌ها نتوانسته خواسته‌‌های مخاطبان را برآورده سازد. از سوی دیگر وقتی مشاهده می‌‌کنیم کتابی مانند کشتی پهلو گرفته، اثر استاد سید مهدی شجاعی، از سال 1368 تاکنون توسط چندین ناشر، و در مجموع بیش از پنجاه [[iii]] بار منتشر شده و مجموع شمارگان آن تاکنون به هفت‌‌صد هزار نسخه رسیده است [[iv]] درمی‌‌یابیم که جامعة اسلامی، شیعی و متعهد و فرهنگی ایران علاقه‌مند آشنایی با چهره‌‌های برجستة دین، مذهب و فرهنگ خود است. باز هم امیدوارم که استاد شجاعی و دیگر نویسندگان زبردست، هنرمند و متعهد کشورمان برای ادای سهم کوچکی از وظیفة خود نسبت به مادرشان حضرت خدیجه (س) به این عرصه ورود پیدا کنند.

نویسندة این سطور نیز پس از چندین سال مطالعة غیرمتمرکز و یک‌سال تحقیق متمرکز دربارة زندگانی حضرت خدیجه، درصدد برآمد تا هر چند با تأخیر بسیار، گامی بسیار کوچک و در حد توان اندک خود، در راه ادای دین به مادرش حضرت خدیجه بردارد. باید اعتراف کنم که قدم برداشتن در چنین عرصه‌‌ای بسیار دشوار بود؛ زیرا از یک‌سو تاریخ در بسیاری از موارد ساکت بود، و در مواردی گزارش‌های تاریخی در تعارض با هم قرار داشتند. از سوی دیگر انتظار مخاطبان از روان بودن متن از پیش چشم دور نمی‌شد و از همه مهم‌‌تر عظمت شخصیت حضرت خدیجه بود که نوشتن دربارة ایشان برای همچو منی دشوار می‌‌کرد.

[i] http://www.nlai.ir.

[ii] علمی‌‌ترین همایش برگزارشده در ارتباط با زندگانی و شخصیت حضرت خدیجه (س)، همایش صدف کوثر بود که در سال 1395 در قم برگزار شد و مجموعه مقالات آن در قالب سه جلد منتشر گردید.

[iii]بر اساس آنچه در پایگاه کتابخانه ملی آمده است این کتاب در سال ۱۳۹۶ برای پنجاهمین بار منتشر شده است.

http://opac.nlai.ir.

[iv] مجموع شمارگان این کتاب در سال 1394 بیش از 600 هزار نسخه اعلام شده است.

http://neyestanbook.com.


کتاب بانوی اول، روایتی تاریخی داستانی از زندگانی ام المومنین، حضرت خدیجه(س)
اثر سید محمد تقی موحد ابطحی
کانال ایتایی بانوی اول:
https://eitaa.com/TheFirstLady